Kiến thức chung về nước với sức khỏe

0
31

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới, có tới 80% các loại bệnh tật liên quan đến việc sử dụng nước bị ô nhiễm. Các loại bệnh phổ biến thường gặp ở nông thôn là bệnh tiêu chảy, tả, lỵ, th­ương hàn, giun sán, phụ khoa… Đôi khi chúng còn lây lan nhanh thành dịch, gây thiệt hại lớn về sức khỏe, tiền bạc và thậm chí tính mạng con ngư­ời. 

Vai trò của nước sạch

Nước sạch đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe và cuộc sống của con người. Nước sạch giúp cho con người duy trì cuộc sống hàng ngày bởi con người sử dụng nước sạch để cung cấp cho các nhu cầu ăn uống, hoặc sử dụng cho các hoạt động sinh hoạt như tắm rửa, giặt giũ, rửa rau, vo gạo… Để thỏa mãn các nhu cầu vệ sinh cá nhân và sinh hoạt, mỗi người cần tới khoảng 120 lít nước/ngày. Tuy nhiên, nhu cầu không giống nhau tùy thuộc nhiều yếu tố, ví dụ mùa hè cần nhiều nước sinh hoạt hơn mùa đông, một người nông dân hàng ngày cần tới 100 lít nước trở lên nhưng lượng nước này có thể lên đến 400 – 500 lít ở những nước có nền công nghiệp phát triển. Về mặt chất lượng, nước dùng cho ăn uống, sinh hoạt cũng phải đảm bảo các tiêu chuẩn của Bộ Y tế. Ngoài ra, nước còn cần cho các hoạt động khác của con người như sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và hoạt động dịch vụ.

Nước sạch không chỉ là trong, không màu, không mùi, không vị mà còn phải an toàn đối với sức khỏe của người sử dụng. Nước là môi trường hòa tan các hóa chất vô cơ, hữu cơ cũng như các vi sinh vật mà mắt thường chúng ta không nhìn thấy được. Các hóa chất có thể gặp trong nước như sắt, chì, măng gan, asen, thủy ngân, nitrit, nitrat, amoni, hóa chất bảo vệ thực vật, các sản phẩm dầu, mỡ và các hóa chất dùng trong công nghiệp… Còn vi khuẩn gây bệnh thường gặp nhất trong nước là vi khuẩn E. Coli. Các chất này sẽ gây hại đối với sức khỏe nếu hàm lượng của chúng trong nước ăn uống, sinh hoạt vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Bộ Y tế đã ban hành các tiêu chuẩn đối với nước ăn uống và sinh hoạt, trong đó quy định mức mà các hóa chất cũng như vi sinh vật không được vượt quá.

Thông thường các yếu tố có hại không được cao quá tiêu chuẩn, tuy nhiên có một số chất trong nước ăn uống nếu nồng độ thấp quá cũng ảnh hưởng đến sức khỏe ví dụ như fluor. Theo tài liệu khoa học thì fluor hàm lượng 0,5 – 1 g/l có vai trò quan trọng đối với cơ thể như giúp ngăn ngừa sâu răng do có thể ngấm vào men răng làm cho răng cứng chắc hơn và ít bị ăn mòn bởi axit từ đó tránh bị sâu răng. Ngoài ra, nó có thể kích thích các tế bào xương làm tăng khối lượng xương dùng trong điều trị bệnh loãng xương. Tuy nhiên, nếu nồng độ fluor trong nước ăn uống vượt quá 1,5 mg/l sẽ dẫn đến bệnh đốm và giòn răng.

Hậu quả sử dụng nước không sạch

Nếu sử dụng nước không sạch thì sẽ ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe, vì nước là môi trường trung gian chuyển tải các chất hóa học và các loại vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng gây bệnh. Khi sử dụng nước không sạch, có nghĩa là chúng ta đã đưa các hóa chất, các vi sinh vật gây bệnh vào trong cơ thể qua đường ăn uống. Các tác nhân này, khi vào cơ thể tuỳ theo hàm lượng của chúng trong nước mà gây hại cho sức khỏe ở các mức độ khác nhau. Nếu hàm lượng cao có thể gây ra ngộ độc cấp tính, ví dụ ngộ độc kim loại nặng như asen, thủy ngân, chì, hóa chất bảo vệ thực vật. Với hàm lượng thấp hơn, có thể chưa ảnh hưởng ngay đến sức khỏe, nhưng các hóa chất có khả năng tích tụ trong các mô và một số cơ quan như gan, thận của cơ thể. Khả năng tích tụ này tuỳ theo đặc tính của hóa chất, cơ chế chuyển hoá, khả năng đào thải của cơ thể và các yếu tố khác. Sau khi tích tụ trong cơ thể, về lâu dài có thể gây nên các bệnh nhiễm độc mãn tính hoặc có nguy cơ phát triển thành ung thư.

Tổn thương răng do thừa Flo
Tổn thương răng do thừa Flo

Việc sử dụng nước ăn uống bị nhiễm các hợp chất chứa nitơ như amoni, nitrit, nitrat về lâu dài có thể gây ung thư do kết hợp với một số men trong quá trình chuyển hóa thức ăn trong cơ thể tạo nên hợp chất nitrosamine là một tác nhân gây ung thư. Các loại hóa chất như thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và các loại thuốc kích thích tăng trưởng dùng trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, các kim loại nặng và hợp chất hữu cơ từ các chất thải công nghiệp nếu tích lũy lâu dài trong cơ thể qua đường nước ăn uống có thể gây ung thư và các bệnh hiểm nghèo khác. Việc sử dụng nước ăn uống, sinh hoạt bị nhiễm vi sinh vật cũng là nguyên nhân gây nên các bệnh hoặc các vụ dịch đường tiêu hóa như tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn. Nước cũng như thực phẩm rất dễ bị nhiễm các loại vi khuẩn E. Coli, Salmonella gây bệnh tiêu chảy, phẩy khuẩn tả gây bệnh tả… Nhiều người dùng chung một nguồn nước bị nhiễm vi khuẩn gây bệnh có thể gây bùng phát các vụ dịch trong cộng đồng, và nếu phân hoặc chất thải của những người này không được quản lý tốt, gây ô nhiễm môi trường thì dịch bệnh lại càng có nguy cơ lan rộng hơn. Tại một số vùng nông thôn nếu sử dụng nguồn nước bề mặt làm nước sinh hoạt có nguy cơ nước sinh hoạt bị nhiễm trứng giun, sán cũng làm cho người sử dụng nước bị nhiễm các loại giun, sán và kể cả đã tẩy giun thì tỷ lệ bị tái nhiễm cũng rất cao.

Nước sạch có vai trò vô cùng quan trọng đối với sức khỏe con người, chính vì vậy các cơ quan chức năng, các nhà sản xuất kinh doanh nước sạch và bản thân mỗi người dân đang sử dụng nước sinh hoạt hãy trân trọng và bảo vệ nguồn sống của chính mình. Đối với người dân, cần phải nâng cao ý thức giữ sạch nguồn nước bằng cách không vứt rác bừa bãi, không phóng uế bậy, không thải trực tiếp vào nguồn nước sạch, không dùng phân tươi làm phân bón; sử dụng thuốc trừ sâu đúng hướng dẫn. Cần hạn chế tối đa việc sử dụng các hóa chất gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt là môi trường nước. Đồng thời cần sử dụng nước tiết kiệm, tránh lãng phí…

BÌNH LUẬN

Nhập bình luận
Tên của bạn